Google, sivrisinek kaynaklı hastalıklarla mücadele amacıyla geliştirdiği sıra dışı bir projeyle yeniden gündemde. Şirket, ABD Çevre Koruma Ajansı’ndan (EPA) onay alması halinde önümüzdeki iki yıl içinde Kaliforniya ve Florida’da 32 milyon özel işlemden geçirilmiş sivrisineği doğaya bırakmayı hedefliyor. Söz konusu proje Batı Nil virüsü, St. Louis ensefaliti, dang humması, Zika, chikungunya ve sarı humma gibi sivrisinekler aracılığıyla yayılan hastalıkların yayılımını azaltmayı amaçlıyor. Plan şu anda EPA tarafından değerlendiriliyor. Kurum, deneysel kullanım izni konusunda karar vermeden önce 5 Haziran’a kadar kamuoyundan görüş toplamaya devam edecek.
Bu sinekler insanları ısırmıyor
Araştırmacılar program kapsamında özellikle Culex türü sivrisineklerin hedef alındığını belirtiyor. Bu tür, Batı Nil virüsü ve St. Louis ensefalitinin başlıca taşıyıcıları arasında yer alıyor.
ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri’nin (CDC) verilerine göre Batı Nil virüsü halen ABD’de sivrisineklerden kaynaklanan en yaygın hastalık konumunda bulunuyor. Kaliforniya’da bu virüsler uzun süredir kuşlar ve sivrisinekler arasında doğal döngü içinde dolaşımını sürdürüyor.
Google’ın girişimi, şirketin yaklaşık on yıl önce başlattığı ve kamuoyunda çok fazla bilinmeyen Debug adlı programın bir parçası olarak yürütülüyor. Programın temel amacı, hastalık taşıyan sivrisinek popülasyonlarını azaltabilecek yeni teknolojiler geliştirmek. Projede doğaya bırakılması planlanan sivrisinekler insanları ısırmayacak. Google, Wolbachia adlı doğal olarak bulunan bir bakteriyle enfekte edilmiş erkek sivrisinekleri kullanmayı planlıyor.
Bu yöntemde enfekte erkek sivrisinekler doğadaki dişi sivrisineklerle çiftleşecek. Ancak bu eşleşmeler sonucunda ortaya çıkan yavrular hayatta kalamayacak. Böylece zaman içinde hedeflenen sivrisinek türlerinin popülasyonunun azalması amaçlanıyor. Uzmanlar, yalnızca dişi sivrisineklerin insanları ısırdığının altını çiziyor. Dolayısıyla projede kullanılacak erkek sivrisineklerin serbest bırakılmasının ısıran sivrisinek sayısında artışa yol açmayacağı ifade ediliyor.
Google ise yapay zeka ve robotik sistemlerin sivrisineklerin yetiştirilmesi, ayrıştırılması ve salınması süreçlerinde kullanılacağını, böylece yöntemin etkili olabilmesi için gerekli ölçeğe ulaşılabileceğini belirtiyor.
EPA’nın vereceği karar, projenin Kaliforniya ve Florida’da hayata geçirilip geçirilmeyeceğini belirleyecek. Eğer onay çıkarsa ABD’de sivrisinek kaynaklı hastalıklarla mücadelede şimdiye kadar gerçekleştirilen en büyük biyolojik kontrol çalışmalarından biri başlamış olacak.
